Hicrî takvim, Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in Mekke’den Medine’ye hicreti başlangıç kabul edilerek tertib olunan tarihtir. Ayın hareketi esas tutulduğu için ‘Hicrî-i kamerî’ denildiği gibi ‘Sene-i kameriyye’ de denilir.
Milâdî ve Rûmî takvimler gibi on iki ay esasına dayanan Hicrî sene, Muharrem ayı ile başlar ve Zilhicce ile sona erer. Hicrî ayların isimleri şunlardır: Muharrem, Safer, Rebîulevvel, Rebîulâhir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelâhir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade, Zilhicce.
Hicrî takvimde bazı aylar 29, bazı aylar ise 30 gündür. Arka arkaya 29 veya 30 gün süren aylar olduğu gibi, bir sene 29 gün olan bir Hicrî ay, ertesi sene 30 gün olabilir. Miladi tarihle Hicrî tarih arasında on gün veya biraz fazla fark vardır.
Araplar önceleri, Kâbe-i Muazzama’nın inşası, Amr bin Rebia’nın reisliği, Fil Senesi vb. büyük hadiseleri târih başlangıcı saymışlardı. Hicretten sonra seneler, birer unvan ile anılmaya başlandı. Mesela birinci seneye Mekke-i Mükerreme’den Medîne-i Münevvere’ye hicrete izin çıktığı için ‘İzin Senesi’, ikinci seneye, cihat emri verildiği için ‘Emir Senesi’, hicretin onuncu senesine de ‘Vedâ Senesi’ denilmişti.
Hz. Ömer’in (r.a.) halifeliği zamanında vakaların tarihinin tesbitinde çıkan ihtilâflar üzerine Peygamberimiz’in hicretinden 17 sene sonra Hicret, takvim başlangıcı kabul edildi.
Hicrî takvimin müslümanlar için mühim bir yeri vardır. Çünkü oruç ayı olan Ramazan ayının ne zaman başlayıp biteceği; hac ve kurban ibadeti için şart olan Zilhicce ayının tesbiti; bayramların tayini; “Eyyamı bîyd” denilen her ayın 13, 14 ve 15. günlerinin tesbiti ve bunun gibi bazı ibadetler Hicrî takvime göre hesaplanmaktadır. Ayrıca Kur’ân-ı Kerîm’de, zamanlar hicrî takvime göre ifade edilmiştir.