Bir gün ders için hocamın önünde oturduğum esnada yanımıza, hocamızın bir arkadaşı geldi. Hocam, ona son derece ikram ve hürmette bulunduktan sonra yanına oturttu. Bir müddet konuştular. Mevzu bir yere gelmişti ki o arada sustular ve sonra sessiz konuşmaya başladılar. Ben de ne konuştuklarını işitebilmek için kulağımı iyice onlara verdim. Bunu fark eden hocam, bana şu nasihatte bulundu:
“Şehzâdem, sekiz kimse vardır ki bu kimseler zarara uğrarlarsa hatayı kendilerinden başkasında aramasınlar:
1- Davet olunmadığı yemeğe oturan.
2- Müsafir olarak gittiği hanede, ev sahibinin işine karışan.
3- Kendisine söz hakkı vermedikleri hâlde, iki kişinin konuşmasına dâhil olmaya çalışan.
4- Hükümdarın emirlerini hafife alan.
5- Girdiği bir mecliste, lâyık olmadığı yere oturan.
6- Kendisini dinlemeyen kimseye söz anlatmaya çalışan.
7- İhtiyaçlarını, düşmanlarından talep eden.
8- Cimri ve kötü ahlâklı kimselerden iyilik bekleyen.
Şehzadem, sakın ola bu yaptığınızı âdet hâline getirmeyiniz.” dedikten sonra şu manadaki beyitleri yazmamı istedi: “Ey nesebi (soyu) ile övünen cahil kimse! İnsanlar ancak bir anne ve babadan dünyaya gelmiştir. Sen, onlar arasında hiç gümüşten, bakırdan, demirden ve altından yaratılmış olanı gördün mü ki üstünlüklerini de yaratılışlarında görüyorsun. Et, kemik ve sinirlerden başka yaratılışta olan var mıdır? Övünülecek bir şey varsa o da ancak seni kurtaracak ilim, güzel ahlâk ve edeptir.”
Gelen müsafir de şunları söyledi: “Sana bir sır husûsunda güvenildiği zaman onu sakla. Arkadaşının bir noksanını gördüğün zaman onu ifşâ etme, düzeltmeye çalış. Yaşadığın müddetçe başkalarının sırrını sana ifşâ eden kimseye, kendi sırrını verme! Zira onun, başkasının sırrına yaptığını görüyorsun ya, aynı şekilde senin sırrını da gider başkasına anlatır. Bunda hiç şüphe yoktur!”
💎 Kıssadan Hisseler ve Manevi İbretler
Hocasının dizinin dibinde ders alan genç şehzade, hürmetle ağırlanan bir misafirin gelişiyle sessizleşen sohbete kulak kabartır. Hocası bu hali fark edince, insanoğlunun kederine sebep olan sekiz mühim hatayı ve nefsani gafleti şöyle ifade eder.
Davetsiz sofraya oturan, başkasının hanesinde işe karışan, söz hakkı yokken söze atlayan, makamını aşan yere oturan, dinlemeyene lakırdı eden, düşmandan medet uman ve cimriden iyilik bekleyen kimse zarara uğrarsa hatayı sadece kendinde aramalıdır.
Mübarek hoca ardından der ki: 'Ey soyuyla övünen! Hepimiz bir anne babadan yaratıldık. Üstünlük madende değil; ilim, güzel ahlâk ve edeptedir.' Et ve kemikten ibaret olan insanı ancak takva ve güzel huylar yükseltir.
Meclisteki konuk ise sır emniyetini şöyle vurgular: 'Sana bir sır emanet edildiğinde onu sakla. Dostunun ayıbını ört, düzeltmeye çalış. Başkasının sırrını ifşa edene asla kendi sırrını verme; zira senin sırrını da başkasına yayacaktır.'
Ecdadımızın ilim ve haya ile ilmek ilmek dokuduğu bu nasihatler, gönül hanemizi ihya eden ebedi hakikatlerdir. Edep ve haya, müminin en ziynetli libası; ahlak ise ahiret yolculuğunda en sağlam azığıdır.
📺 Bu İçeriğin Videosunu İzleyin
Görsel anlatım ve sesli tilâvet ile YouTube kanalımızda yayında: