Hz. Ömer’in hilâfeti zamanında Suriye’de vebâ salgını çıktı ve yayıldı (H. 18 – M. 639). Ashâb-ı Kirâm’dan meşhur zâtlar ile beraber yirmi beş bin kadar kişi vebâdan vefât etti.
Vebâ salgını sırasında Hazret-i Ömer (r.a.), Medîne-i Münevvere’den Şam’a hareket etti. Yaklaştığında Suriye emirleri gelip kendisiyle görüştüler ve vebânın dehşetini anlattılar. Abdurrahman bin Avf (r.a.) Hazretleri, Hazret-i Ömer (r.a.)’ın yanına gelip: “Resûl-i Ekrem (s.a.v.)’den işittim: ‘Bir yerde vebâ olduğunu işitirseniz oraya gitmeyin ve bulunduğunuz yerde çıkarsa oradan çıkmayın, diye buyurdu’ dedi. Hz. Ömer de oradan geri döndü.
Suriye emîri Aşere-i Mübeşşereden Ebû Ubeyde bin Cerrah (r.a.) vebâdan vefât etti. Sahâbîlerin fakihlerinden Muâz bin Cebel’i (r.a.) vekil tâyin etmişti, az bir vakit sonra o da vebâdan vefat etti. O da Amr bin Âs’ı vekil tâyin etmişti. Amr bin Âs (r.a.), halkı alıp dağlara çıkardı ve Allâhü Teâlâ’nın hikmetiyle vebâ savulmuş oldu.
Hz. Ömer (r.a.), Medîne-i Münevvere’ye döndüğünde vebâ salgını bitmişti. Hz. Ali’yi (k.v.) Medîne-i Münevvere’de kaymakam bırakıp kendisi Suriye’nin vaziyetini öğrenmek ve hayatta kalanları teselli etmek üzere Şam’a hareket etti. Şam’a geldiğinde namaz kıldırmaya hazırlanırken bazıları: “Yâ Emire’l-mü’minîn! Bilâl’e emretsen de müezzinlik etse” dediler.
O sırada Şam’da ikâmet eden Hz. Bilâl’in kalbi, Resûlullah’ın (s.a.v.) ateşi ile yanmakta olup o kadar hüzünlü bir ezan okudu ki Ashâb-ı Kiram, Hz. Bilâl’in sesini işittiklerinde gözyaşlarını tutamadılar. Kendileri ağladıkları gibi herkesi de ağlattılar. Fahr-i Âlem’in vefatı gününden beri Müslümanların o derece ağladığı görülmemişti.
Hazret-i Ömer (r.a.), Suriye’nin ihtiyaçlarını gördükten sonra Medîne-i Münevvere’ye döndü. (Hz. Ömeru’l-Fâruk, Çamlıca B.Y.)