İslâm’ın dördüncü şartı Ramazân-ı şerîf ayında oruç tutmaktır. Ramazân ayı orucu hicretin ikinci senesinde farz oldu. Resûlullâh Efendimiz (s.a.v.) hazretleri dokuz defa Ramazân orucu tutmuşlardır ki beşi yirmi dokuz; kalanı otuz gün idi.
Ramazân-ı şerîf ayların en faziletlisidir. İçinde Kadir gecesi vardır. Bu aya Ramazân denmesinin sebebi müminlerin günahlarını yaktığı ve temizlediği içindir.
Resûlullâh Efendimiz (s.a.v.) buyurdular:
“Kim farz olduğuna îmân eder ve sevâbını Allâh’dan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa geçmiş günahları bağışlanır.”
“Size bereket ayı olan Ramazan ayı geldi. Bu ayda Allah rahmetiyle sizi kuşatır; rahmetini indirir, hatâları siler, bu ayda yapılan duâları kabul eder. Allâhü Teâlâ bu ayda sizin hayır hususunda yarışmanıza bakar ve sizinle meleklerine iftihâr eder. Allâh’a (c.c.) hayır amelleri takdim ediniz. Muhakkak bedbaht, bu ayda Allâh’ın (c.c.) rahmetinden mahrum kalan kimsedir.”
“Ramazân ayı girdiğinde semâ kapıları açılır, cehennem kapıları kapatılır, şeytanlar zincirlere vurulur.”
Ramazân-ı şerîf orucu özür sahibi olmayanlara farzdır. Artık vefâtları yaklaşmış olan pîr-i fâni olmuş ihtiyarlar oruç tutmaya güçleri yetmezse her gün için sadaka-i fıtır gibi fidye verirler. Kazâ etmek icab etmez.
Sefer (yolculuk) oruç tutmamayı mübah kılar. Seferden dönünce kazâ eder. Lâkin, meşakkat (zahmet) yoksa orucu tutmak azimetle amel etmektir ve faziletlidir.
Oruç tuttuğu için uzayacak yahut helâke (ölüme) sebep olacak hastalık da oruç tutmamak için mazerettir. İyileştiği zaman tutamadığı oruçları kazâ eder. Hayız ve nifasta ve -eğer çocuğuna zarar verecekse- hamilelikte ve emzirmekte dahi oruç tutmaz, sonra kazâ eder. Ölüme sebeb olacak derecede şiddetli açlık ve susuzluk da oruç tutmamak için mazerettir.
Yemek, içmek ve benzeri şeyler orucu bozar.
Yalan, gıybet nemime, yalan yere yemin etmek, şehvetle bakılması haram olan kadının güzelliklerine bakmak gibi haram olan şeyler de orucun sevabını giderir. (İ. Hakkı Bursevî, 40 Hadis şerhi)