Allâhü Teâlâ’ya güvenmektir. Sanatına, malına, kuvvetine, yani Allâhü Teâlâ’dan başka hiçbir şeye güvenmemektir. Çünkü bunlar, sebeptir ve fânidirler. Elden çıkması, kaybolması, ölmesi mümkündür. Sebeplere güvenilmez. Çünkü eşyâya tesîr eden yalnız Allâhü Teâlâ’dır. Olabilir ki o sebepleri yok eder ve yerine düşünülmeyen sebepler yaratır.
Sebeplere yapışmak lâzımdır. Fakat Allâhü Teâlâ’ya güvenmek farzdır. Sebepler, var etmeye ve vermeye kâdir değildir. Sebeplerin sebep olması da Allâhü Teâlâ’nın dilemesiyle ve yaratmasıyladır. Yaratmak, ancak Allâhü Teâlâ’ya mahsustur. Allâhü Teâlâ sebepsiz de verebilir. Fakat sebeplerle vermek Allâhü Teâlâ’nın sünnetidir, âdetidir. Meselâ Allâhü Teâlâ evlenmeyene çocuk vermez. Fakat vermeye kâdirdir. Hz. Âdem’i ve Havva’yı yaratması böyledir. Çok kimseler vardır ki birçok defa evlenirler, çocukları olmaz. Ve yine çok kimseler vardır ki birçok sanatı ve kuvveti vardır, fakat işleri iyi gitmez ve kuvveti yok olur, istediğine kavuşamaz. Bundan anlaşılıyor ki tevekkül ve itimadın yalnız Allâhü Teâlâ’ya olması farzdır.
Şu insanların hâline ne kadar şaşılır ki, dünyâ işlerinde Allâh’a tevekkül etmezler. Âhiret işlerinde çalışmayı ve ibâdeti terk edip ‘Tevekkül ediyoruz’ derler. Hâlbuki Allâhü Teâlâ kullarına, dünya işlerinde tevekkül etmeyi, âhiret işlerinde ise çalışmayı emretmiştir. İnsanlar bunun aksini yapıyorlar. Dünyâ lâzımdır deyip mal toplamaya, anbarları doldurmaya çalışıyorlar. Âhiret husûsunda ‘Allah Kerim’dir,’ deyip tembellik ve gevşeklik gösteriyorlar.
Bir kimse dünya işlerinde sebeplere sarıldıktan sonra tevekkül ile ibâdete kıymet verip devâm etse, Allâhü Teâlâ ona muhtâç olduğu şeyleri verir. Kalbinde zenginlik yaratıp kendini zengin gösterir.
Bir kimse dünyâya kıymet verip âhiretini düşünmezse, hırs ile mal toplamaya çalışırsa, gece gündüz aklı ve fikri mal kazanmakta, yâhut bir makâma kavuşmakta olursa, işleri nizamsız ve hâlleri perişân olur.
Tevekkül
Ekim 2, 2012