Muâz bin Cebel radıyallâhü anh buyurdu ki:
“(Ey insanlar!) İlmi öğreniniz. Çünkü ilmi öğrenmek, Allah korkusunun artmasına vesiledir. İlim tahsil etmek ibadettir, müzakeresi tesbîhtir, ondan bahsetmek cihâddır, bilmeyenlere öğretilmesi sadakadır, ehline/lâyık olanlara talim edilmesi, Mevlâ’ya yakınlıktır. Çünkü helâl ve haram, onunla bilinir. İlim, Cennet ehlinin yollarını aydınlatan bir nurdur, sevinç ve sıkıntı anlarında delildir.
İlim, yalnızlık hâlinde yakın bir arkadaştır. Gurbette, garipliği hissettirmeyen bir yoldaştır. İnsanlardan ayrı kaldığında kendisiyle konuşulan dert ortağıdır. Bollukta da darlıkta da yol gösteren bir rehberdir.
İlim; din düşmanlarına karşı silahtır, dostlar indinde ziynettir, süstür.
Allâhü Teâlâ, ilim sebebiyle bazı kavimleri yükseltir de; bu sayede onları hayırda başkalarına yol gösteren, izlerine tâbi olunan, güzel amellerine uyulan ve fikirlerine müracaat olunan rehberler kılar. Melekler, onlarla dost olmaya rağbet ederler. Melekler kanatlarını onlara sürerler. Yaş ve kuru her şey, denizdeki balıklar ve diğer canlılar, karadaki hayvanlar, onlar için istiğfar ederler. Çünkü ilim, cehaletle ölmüş kalplerin ihyasına vesiledir; insanı, zulmetten kurtaran kandildir. Zulmetlere dalmış gözlerin nurlanmasına sebeptir.
Kul, ilim sayesinde hayrı çok olanların mertebelerine, dünya ve âhirette en yüce derecelere erişir.
İlimde tefekkür, oruç sevabına; onu tahsil ile meşgul olmak, nafile namaza muâdildir.
Aile ve akrabalara karşı vazifeler, ancak ilimle öğrenilir. Helâl ve haram ancak onunla bilinir. İlim, amelin rehberidir, amel, ona tâbidir. İlim, insanın kalbini, cehâlet sebebiyle ölmekten kurtaran bir nurdur. İlim, saadet ve selâmet ehline ihsan olunur, Allâhü Teâlâ’nın rahmetinden uzak olanlar ise ondan mahrum bırakılır.”