HANGİ İBADETLERDE NİYÂBET (VEKÂLET) CÂİZ OLUR

İbâdette niyâbetin geçerli olup olmadığı meselesinde asıl olan şudur:
İbâdetler üç nevi olup biri, sırf mâlî olandır: Zekât ve sadaka-i fıtır gibi. Biri sadece bedenen olandır: Namaz ve oruç gibi. Biri de hem bedenen hem mâlen olandır: Hac gibi.
Sırf mâlî olan ibâdetlerde niyâbet -her hâlde- cârîdir. Sırf bedenî ibâdetlerde cârî değildir. Hem mâlî hem bedenî ibâdetlerde îfâdan âciz kalınca cârîdir. (Hindiye)
İbâdetlerin mâlî kısmında maksat, fakirin ihtiyacını görmek olup o maksat, vekilin fiili ile de hâsıl olacağından onda niyâbet-vekillik mutlaka caizdir.
İbâdetlerin bedenî kısmında maksat, nefs-i emmâreyi te’dib etmek (edeplendirmek)tir. O ise vekilin işlemesi, yapması ile hâsıl olamayacağından namaz, oruç, îtikâf ve Kur’ân-ı Kerîm tilâveti gibi sırf beden ile yapılan ibâdetlerde niyâbet (vekâlet) asla caiz değildir.
Hac gibi hem mâlî ve hem bedenî olan ibâdette acz hâlinde niyâbet câiz ve kudret hâlinde câiz değildir. (Nimet-i İslam)
HAC İÇİN YERİNE BEDEL (VEKİL, NÂİB) GÖNDERMEK
İhcâc: Hacca bedel çıkarmaktır. Hac ani’l-gayr: Başkasının yerine hacca gitmektir ki hac ibâdetinde niyâbet etmek demektir.
Kendisine hac farz olmuşken eda etmeyerek ve eda olunmayı vasiyet etmeyerek vefat eden kimse günahkârdır. Vârisi isterse kendiliğinden ihcâc eder (vekil gönderir) ve o ihcâc inşâallah vefat eden hakkında makbul olur. Eğer yerine haccedilmesini vasiyet ederek vefat eyler ise hac ondan düşmeyip malının üçte birinden hacca vekil gönderilmek lazım gelir.
Farz olan hacda niyabetin cevazı için birtakım şartlar vardır. Kitaplarda bu şartlar yirmi kadardır. (Nimet-i İslam)

This entry was posted on Ocak 29, 2020 at 8:10 am and is filed under Dini Bilgiler. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.